Japoński system pisma – jak nauczyć się pisma pionowego?

Nihongo no hyōki taikei to system wyrażenia języka japońskiego przy pomocy pisma. Składa się z aż trzech rodzajów znaków – kanji oraz sylabariuszy hiragana i katakana. Teksty japońskie tradycyjnie i współcześnie zapisuje się pionowo (od góry do dołu, a kolumny o prawej do lewej), co ma swoją nazwę – tategaki – zobaczymy taką formę w gazetach, książkach czy komiksach. Jeśli więc chcesz zgłębić japoński system pisma, znaki i ich zapisy nie mogą mieć przed tobą tajemnic.

Japoński system pisma – znaki kanji

Znaki kanji mają moc przekazywania znaczenia, stąd ich znajomość jest tak ważna do opanowania japońskiego systemu pisma.

Każdy z tych poszczególnych znaków ma przypisaną sobie formę, dźwięk i znaczenie. Co ważne, można je łączyć ze sobą w celu stworzenia złożonych wyrazów, a te są jasne ze względu na konkretne ich składniki. Z ich pomocą odróżniamy homofony.

Japoński system pisma – hiragana

Powstała z potrzeby. Japończycy musieli w jakiś sposób przystosować chińskie znaki do gramatyki swojego języka. Współcześnie służy ona oddaniu dźwięków i spełnia funkcje gramatyczne.

Używa się jej do:

  • zapisu końcówek fleksyjnych czasowników i przymiotników

  • zapisu słów bez reprezentacji kanji,

  • słów już nie pisanych w kanji,

  • w postaci małych znaków umieszczana po prawej stronie w piśmie pionowym i powyżej w piśmie poziomym jako tzw. furigana, czyli wyjaśnienie służące do odczytu kanji. Spotkamy ją w tekstach przeznaczonych dla dzieci, obcokrajowców uczących się japońskiego lub w każdej sytuacji, w której kanji jest bardzo trudne lub nietypowe.

Japoński system pisma – katakana

Opracowano ją w IX wieku i używana była tylko przez mężczyzn do oficjalnych dokumentów. Jej znaki pochodzą z bardziej złożonych kanji.

Ma 48 znaków, a każdy z nich ma swój odpowiednik w hiraganie.

Współcześnie używa się jej najczęściej do:

  • zapisywania obcych nazw własnych i nazwisk, nazw roślin i zwierząt,

  • wyrazów zapożyczonych z innych krajów

  • czasem zapisuje się nią japońskie słowa, aby dodać im emfazy czy podkreślić ich znaczenie.

Japoński system pisma – co potrzebne jest ci do opanowania w piśmie i mowie japońskiego?

  • 2136 kanji ze współczesnego języka japońskiego, które niezbędne są do życia społecznego,

  • hiragana i katakana,

  • transkrypcja Hepburna, czyli zapis alfabetem łacińskim,

  • kunrei-shiki rōmaj.

Japoński system pisma – jak nauczyć się pisma pionowego?

Tradycyjnie język japoński pisano w pionowych kolumnach. Te kolumny zostały odczytane od góry do dołu oraz od prawej do lewej.Ten sposób pisania nazywa się tategaki, co dosłownie oznacza „pisanie w pionie”. Pisaliśmy już o tym wcześniej.

Jeśli masz japoński tekst napisany w tategaki, zacznij więc od góry prawej kolumny i czytaj znaki od góry do dołu. Następnie przejdź na górę następnej kolumny po lewej stronie i zacznij od nowa.

Tategaki jest nadal używane, zwłaszcza w przypadku bardziej „tradycyjnych” rodzajów pisania, tj.:

  • literatura,

  • kartki okolicznościowe,

  • ręcznie pisane listy.